झापा / नेपालको राजनीतिक र प्रशासनिक परिदृश्यमा पछिल्लो समय देखिएको एउटा उल्लेखनीय परिवर्तन भनेको युवापुस्ताको उदय हो। परम्परागत नेतृत्वप्रति बढ्दो असन्तुष्टि र परिवर्तनको चाहनाले नयाँ पुस्तालाई निर्णायक भूमिकामा पुर्याएको छ। बालेन शाह जस्ता स्वतन्त्र पृष्ठभूमिबाट आएका नेतृत्वदेखि सुदन गुरुङ र स्वर्णिम वाग्ले जस्ता नीतिगत सोच राख्ने अनुहारहरूले अहिलेको राजनीतिक बहसलाई नयाँ दिशा दिन थालेका छन् । तर, यतिबेला मूल प्रश्न भनेको स्पष्ट छ, अब परिणाम कहाँ छ?
युवालाई अवसर दिनु समयको माग थियो,
र त्यो माग अहिले व्यवहारमा परिणत हुँदैछ। तर
अवसरसँगै उत्तरदायित्व पनि आउँछ। जनताले युवालाई केवल नयाँ अनुहारका रूपमा होइन,
नयाँ परिणाम दिने शक्तिका रूपमा हेरेका छन्।
त्यसैले अब ‘समय दिनुहोस्’ भन्ने बहानाभन्दा ‘काम देखाउनुहोस्’ भन्ने दबाब जनताले
दिने छन् ।
प्रधानमन्त्री बालेन शाहले काठमाडौं
महानगरपालिकामा देखाएको केही कडा निर्णय र कार्यशैलीले नागरिकमा आशा जगाएको छ।
नियम कार्यान्वयनमा कडाइ, अव्यवस्था
नियन्त्रण र सेवा प्रवाहमा सुधारका प्रयास सकारात्मक संकेत हुन्। तर, दीर्घकालीन योजना, पूर्वाधार विकास र संस्थागत सुधारमा निरन्तरता दिन नसके यी प्रयासहरू
क्षणिक हुन सक्छन्।
त्यस्तै, स्वर्णिम वाग्ले जस्ता अर्थशास्त्रीय दृष्टिकोण भएका नेताबाट देशले ठोस आर्थिक सुधारको
अपेक्षा राखेको छ। नीतिगत स्पष्टता, लगानीमैत्री
वातावरण र रोजगारी सिर्जना उनका लागि मुख्य परीक्षा हुन्। केवल भाषण र अवधारणाले
होइन, व्यवहारिक नतिजाले मात्र विश्वास
जित्न सकिन्छ।
सुदन गुरुङ लगायत अन्य युवामन्त्रीहरूका लागि पनि चुनौती कम
छैन। मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हाल्दा उनीहरूले पुरानो प्रशासनिक संरचना, ढिलो प्रक्रियाहरू र राजनीतिक दबाबसँग
जुध्नुपर्छ। यस्तो अवस्थामा केवल इमान्दार इच्छा पर्याप्त हुँदैन; दक्षता, निर्णय
क्षमता र परिणाममुखी कार्यशैली आवश्यक हुन्छ।
नेपालको विकासमा सबैभन्दा ठूलो बाधा
भनेको प्रणालीगत समस्या हो। भ्रष्टाचार, ढिलासुस्ती र नीतिगत अस्थिरता। युवाहरू सत्तामा
पुगेपछि पनि यदि यही संरचना यथावत रह्यो भने परिवर्तनको अपेक्षा अधुरो रहनेछ।
त्यसैले अब व्यक्तिगत लोकप्रियता होइन, संस्थागत
सुधारमा ध्यान दिनु जरुरी छ।
समाधान स्पष्ट छ। पहिलो, नीति निर्माण र कार्यान्वयनबीचको दूरी
घटाउनुपर्छ। दोस्रो, प्रविधिको प्रयोगमार्फत सेवा
प्रवाहलाई छरितो र पारदर्शी बनाउनुपर्छ। तेस्रो, निजी क्षेत्रसँग सहकार्य गर्दै रोजगारी सिर्जना र उद्यमशीलतालाई
प्रोत्साहन दिनुपर्छ। र चौथो, सुशासनलाई
प्राथमिकतामा राख्दै भ्रष्टाचारप्रति शून्य सहनशीलता अपनाउनुपर्छ।
अन्ततः, युवालाई बागडोर दिनु केवल सुरुवात हो, अन्तिम लक्ष्य होइन। जनताले परिवर्तनको स्वाद चाख्न चाहेका छन्,
आश्वासन होइन परिणाम खोजेका छन्। बालेन शाह, सुदन गुरुङ, स्वर्णिम
वाग्ले जस्ता
अनुहारहरूका लागि यो ऐतिहासिक अवसर हो। आफ्नो क्षमता प्रमाणित गर्ने र देशलाई नयाँ
दिशा दिने। अब बहानाको समय सकिएको छ, परिणाम
दिने समय सुरु भएको छ।
