मुख्य समाचार
बालबालिकालाइ सही र गलत छुवाइ बारे सचेतना | टिपर र मोटरसाइकल ठोक्किँदा दुई जना घाइते | बिर्तामोडको टाइमलेस होटलमा थार गाडीमा अचानक आगलागी, दुईवटा गाडी जल्यो | इलाममा बोलेरो दुर्घटना, चालकको घटनास्थलमै मृत्यु | झापामा जापानिज इन्सेफलाइटिसविरुद्ध खोप अभियान असोज ५ देखि | सशस्त्र प्रहरीद्वारा झापाको मेचीनगरबाट ठूलो परिमाणमा अवैध लत्ताकपडा र कार बरामद | मनास्लु हिमपहिरोमा पुरिएर दुई आरोहीको मृत्यु | कलवलगुरी कृषि सहकारीको बार्षिक साधारणसभा सम्पन्न | मोरङबाट पक्राउ परे राजनीतिक विश्लेषक भरत दाहाल | सतर्क रहनुस्! असोज ८ देखि देशका धेरै ठाउँमा भारी वर्षा हुनसक्ने |
मुख्य समाचार
बालबालिकालाइ सही र गलत छुवाइ बारे सचेतना | टिपर र मोटरसाइकल ठोक्किँदा दुई जना घाइते | बिर्तामोडको टाइमलेस होटलमा थार गाडीमा अचानक आगलागी, दुईवटा गाडी जल्यो | इलाममा बोलेरो दुर्घटना, चालकको घटनास्थलमै मृत्यु | झापामा जापानिज इन्सेफलाइटिसविरुद्ध खोप अभियान असोज ५ देखि | सशस्त्र प्रहरीद्वारा झापाको मेचीनगरबाट ठूलो परिमाणमा अवैध लत्ताकपडा र कार बरामद | मनास्लु हिमपहिरोमा पुरिएर दुई आरोहीको मृत्यु | कलवलगुरी कृषि सहकारीको बार्षिक साधारणसभा सम्पन्न | मोरङबाट पक्राउ परे राजनीतिक विश्लेषक भरत दाहाल | सतर्क रहनुस्! असोज ८ देखि देशका धेरै ठाउँमा भारी वर्षा हुनसक्ने |


अमेरिका–इरान तनाव चर्किँदा होर्मुज जलडमरूमध्यमा तेल ढुवानी संकट, विश्व बजारमा बढ्यो चिन्ता

भेषराज नेपाल 149+ समाचार ( )
२३ भाद्र २०८३, मङ्गलबार

झापा / अमेरिका र इरानबीच पछिल्लो समय बढ्दै गएको सैन्य तनावले मध्यपूर्वमा मात्र नभई विश्वकै ऊर्जा बजारलाई प्रभावित गर्न थालेको छ। विशेषगरी विश्वको महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्ग होर्मुज जलडमरूमध्यमा पानीजहाजको आवागमन तीव्र रूपमा घटेपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेल आपूर्ति संकटको चिन्ता बढेको छ।

रोयटर्सका अनुसार सोमबार होर्मुज जलडमरूमध्यबाट ७ वटा कमोडिटी जहाज मात्रै पार भएका छन्। अघिल्लो दिन ८ वटा जहाज पार भएका थिए। पछिल्लो १० दिनको औसत हेर्दा दैनिक करिब १० वटा कमोडिटी जहाज मात्र यो मार्गबाट गुज्रिएका छन्, जुन मे महिनायता सबैभन्दा न्यून स्तर हो।

जहाजको आवागमन घट्नुको मुख्य कारण अमेरिका र इरानबीच पछिल्लो समय भएका पारस्परिक सैन्य आक्रमण र इरानको प्रतिशोधको चेतावनी हो। इरानले अमेरिकाले थप आक्रमण गरे खाडी क्षेत्रमा रहेका ऊर्जा पूर्वाधार तथा अमेरिकी तेल–ग्यास हितमाथि समेत कारबाही हुन सक्ने चेतावनी दिएको छ ।

तनाव बढेसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य लगातार उकालो लागेको छ। मंगलबार ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य ९७.३४ डलर प्रतिब्यारेल पुगेको छ भने अमेरिकी WTI ९२.६३ डलर प्रतिब्यारेल पुगेको रोयटर्सले जनाएको छ।

विश्लेषकहरूले मध्यपूर्वको द्वन्द्व लम्बिएमा तेलको मूल्य अझै बढ्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। गोल्डम्यान स्याक्सले पनि आपूर्ति अवरोध लामो समय रहे तेलको मूल्यमा थप दबाब पर्ने अनुमान गरेको छ। केही जोखिमपूर्ण परिस्थितिमा ब्रेन्ट कच्चा तेल १२० डलर प्रतिब्यारेलसम्म पुग्न सक्ने प्रक्षेपणसमेत गरिएको छ। 

किन महत्वपूर्ण छ होर्मुज ?

होर्मुज जलडमरूमध्य विश्वको सबैभन्दा महत्वपूर्ण ऊर्जा मार्गमध्ये एक हो। सामान्य अवस्थामा विश्वको करिब एक-पाँचौं तेल आपूर्ति यही समुद्री मार्गबाट ओसारपसार हुन्छ। त्यसैले यहाँ केही समयका लागि मात्र जहाज आवागमन अवरुद्ध हुँदा पनि त्यसको प्रभाव एसिया, युरोपदेखि अमेरिकासम्मका बजारमा पर्न सक्छ।

अहिले मध्यपूर्वबाट हुने कच्चा तेलको ढुवानी घटेर दैनिक करिब १ करोड १० लाख ब्यारेल पुगेको रोयटर्सले जनाएको छ। यद्यपि वैकल्पिक मार्ग र अन्य उत्पादक मुलुकको उत्पादनका कारण विश्व बजारमा तत्काल पूर्ण आपूर्ति संकट भने देखिएको छैन।

इरानले बनाउँदैछ नयाँ ‘बहिष्करण क्षेत्र’

तनाव थप बढाउने संकेतस्वरूप इरानले खाडी क्षेत्रमा समुद्री बहिष्करण क्षेत्र (maritime exclusion zone) घोषणा गर्ने योजना अघि सारेको छ। इरानी अधिकारीहरूले अनुमति नलिई उक्त क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने जहाजमाथि कारबाही हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

इरानले अमेरिकी युद्धपोततर्फ नयाँ क्षेप्यास्त्र प्रयोग गरेको दाबीसमेत गरेको छ। अर्कोतर्फ अमेरिकाले इरानका तेल ट्यांकरमाथि कारबाही गरिरहेको छ। यसले सैन्य तनावलाई समुद्री मार्गसम्म विस्तार गरेको छ।

नेपालमा पनि पर्न सक्छ असर

मध्यपूर्वको संकट लम्बिएर अन्तर्राष्ट्रिय तेलको मूल्य बढेमा यसको असर नेपालमा पनि पर्न सक्छ। नेपालले पेट्रोलियम पदार्थको ठूलो हिस्सा आयात गर्ने भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय कच्चा तेल, ढुवानी खर्च र बीमा लागत बढ्दा पेट्रोल, डिजेल, हवाई इन्धन तथा यातायात खर्चमा दबाब पर्न सक्छ।

त्यसको दोस्रो चरणमा ढुवानी महँगो हुँदा खाद्यान्न तथा अन्य उपभोग्य वस्तुको मूल्यमा समेत असर पर्न सक्ने देखिन्छ।

यसरी अमेरिका–इरानको सैन्य तनाव अहिले केवल मध्यपूर्वको भूराजनीतिक संकटमा सीमित नरही विश्व ऊर्जा सुरक्षा, समुद्री व्यापार र महँगीसँग प्रत्यक्ष जोडिएको संकटका रूपमा विकसित हुँदै गएको छ।

प्रतिक्रिया

ताजा समाचार

सबै







ट्रेन्डिङ

सबै







सम्बन्धित समाचार