झापा । गर्मी बढेसँगै मौसम विषयका जानकारहरूले ‘लु’ को जोखिमबाट जोगिन पूर्वतयारी आवश्यक रहेका बताएका छन् ।
अत्यधिक गर्मी जोखिम न्यूनीकरण लागि तीनै तहका सरकार र साझेदारी निकायबीच
सहकार्य तथा समन्वय अपरिहार्य रहेको जनाएका छन् ।
गृह मन्त्रालयका सहसचिव सुरेश पन्थीले ‘लु’ को जोखिम न्यूनीकरण तथा
व्यवस्थापनका लागि मन्त्रालयले कार्ययोजना स्वीकृत गरी लागू गरिसकेको
बताए । साथै राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन
प्राधिकरणमार्फत अत्यधिक जोखिममा रहेका र धेरै जनसङ्ख्या भएका सम्भावित
जोखिम भएका जिल्लामा सन्देश प्रवाह भइरहेको उल्लेख गरे ।
यस प्रक्रियामा गृह मन्त्रालयले ‘लु’ बाट प्रभावित हुने क्षेत्रका
नागरिकहरूको तत्काल जीवन रक्षा गर्न, उनीहरूलाई सचेत गराउन र यसको
प्रभावलाई न्यूनीकरण गर्न आवश्यक कार्य र समन्वय गरिरहेको जानकारी
गराए ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभागका महानिर्देशक डा अर्चना श्रेष्ठले तापक्रम
मात्र नभई हावा, आद्र्रता जस्ता विभिन्न आयामलाई ध्यानमा राखेर गर्मी
सम्बन्धी जोखिमहरूको मूल्याङ्कन गर्न आवश्यक रहेकाे बताइन् ।
यसवर्ष औसतभन्दा कम वर्षा हुने सम्भावना देखिएको जानकारी गराउँदै यसको आधारमा गर्मी लहर तथा अत्यधिक गर्मीका दिनहरू बढ्न सक्ने
अनुमान गरिएको बारेमा आफूहरूले निरन्तर निगरानी गरिरहेकाे जनाइन् ।
प्रमाण र तथ्यमा आधारित निर्णय प्रक्रियालाई सुदृढ गर्दै समयमै सही निर्णय
लिन सकिने वातावरण निर्माण सबैको प्रमुख लक्ष्य हुनुपर्ने उनकाे भनाइ
थियो ।
पछिल्लो समय विश्वव्यापी
तापक्रम वृद्धि भइरहेका बेला गर्मीका चुनौतीहरू केवल तराई क्षेत्रमा मात्र
होइन, हिमाली क्षेत्र र मध्यपहाडी उपत्यकामा बढ्दै गईरहेको डा बसन्तराज अधिकारीले उल्लेख गरे ।
यसको सामनाका लागि विस्तृत अनुसन्धान र नवप्रवर्तन अत्यन्त आवश्यक रहेको
बताए । नेपाल सरकारले हालै स्वीकृत गरेको तापीय कार्यढाँचा
कार्यान्वयनका लागि पर्याप्त वैज्ञानिक आधार र स्थानीयस्तरका तथ्यांक
आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो ।
